Bad debt
Dług pozostały w protokole lendingowym, gdy wartość zabezpieczenia nie wystarcza już do pełnej spłaty pożyczki.
Czym jest bad debt
Bad debt pojawia się wtedy, gdy pozycja pożyczkowa jest już niewypłacalna. Borrower ma dług wobec puli, ale jego collateral nie wystarcza, żeby ten dług w pełni pokryć.
W normalnym modelu overcollateralized lending przed takim stanem ma chronić likwidacja. Gdy health factor spada zbyt nisko, liquidator spłaca część długu i przejmuje zabezpieczenie z bonusem.
Problem zaczyna się wtedy, gdy likwidacja przychodzi za późno, jest nieopłacalna albo nie da się jej wykonać skutecznie. Wtedy protokół zostaje z niedoborem.
Jak powstaje bad debt
- Szybki spadek ceny collateral
- Zabezpieczenie traci wartość szybciej, niż liquidatorzy są w stanie zamknąć pozycję.
- Niska płynność collateral
- Likwidacja dużej pozycji zbyt mocno rusza cenę, więc przestaje być opłacalna.
- Zbyt mała pozycja
- Koszt gazu może być większy niż bonus likwidacyjny, więc dust positions zostają pominięte.
- Błąd oracle
- Protokół widzi błędną cenę i nie uruchamia likwidacji wtedy, gdy powinien.
Prosty przykład
Użytkownik wpłaca collateral warte 10 000 USD i pożycza 7000 USDC. Pozycja wygląda bezpiecznie, dopóki wartość zabezpieczenia nie spada zbyt mocno.
Jeśli collateral nagle spada do 5000 USD, a likwidacja nie zdąży zadziałać, protokół ma problem. Dług wynosi 7000 USDC, ale zabezpieczenie jest warte tylko 5000 USD.
Różnica, czyli 2000 USD, to bad debt. To strata, którą protokół musi jakoś zaksięgować, pokryć albo rozłożyć na uczestników systemu.
Dlaczego to jest ważne dla dostawcy kapitału
Jeśli dostarczasz aktywa do lendingu, nie bierzesz tylko ryzyka pożyczkobiorcy. Bierzesz też ryzyko tego, jak protokół obsługuje skrajne sytuacje.
- Bad debt może oznaczać, że pula ma mniej aktywów, niż wynika z sald użytkowników.
- Protokół może potrzebować rezerw, funduszu bezpieczeństwa albo mechanizmu backstop.
- Jeśli straty są źle opisane, użytkownicy mogą nie rozumieć realnej wypłacalności rynku.
- Starsze wersje protokołów mogą obsługiwać niedobory inaczej niż nowe wersje.
- Wysoki yield nie ma znaczenia, jeśli ryzyko ogona nie jest dobrze zarządzane.
Jak Aave podchodzi do niedoborów
W nowszym podejściu Aave bad debt może być księgowany jako reserve deficit. Jeśli po likwidacji konto nie ma collateral, ale nadal ma dług, pozostały dług może zostać usunięty z konta i zapisany jako deficyt rezerwy.
To jest ważne, bo niedobór staje się mierzalny onchain zamiast wisieć jako niejasna resztka po niewypłacalnej pozycji. Protokół może potem uruchomić mechanizmy pokrycia deficytu.
Aave Umbrella działa jako backstop dla określonych rynków i aktywów. Użytkownicy stakujący aktywa w takim systemie mogą zarabiać yield, ale biorą ryzyko slashing, jeśli dany rynek wygeneruje deficyt.
Sytuacje, w których ryzyko rośnie
- Collateral jest mało płynny, a duży spadek ceny wymusza masowe likwidacje.
- Rynek ma dużo pożyczek zabezpieczonych jednym ryzykownym tokenem.
- Oracle raportuje opóźnioną albo zmanipulowaną cenę.
- Koszt gazu jest tak wysoki, że małe likwidacje przestają być opłacalne.
- Protokół działa na starym rynku bez jasnego mechanizmu pokrywania deficytów.
Najczęstsze błędne założenia
- Bad debt nie jest tym samym co zwykła likwidacja. Likwidacja ma zapobiegać bad debt.
- Brak historycznych strat nie oznacza, że protokół przetrwa skrajny spadek ceny collateral.
- Nie każdy protokół ma realny fundusz bezpieczeństwa, który automatycznie pokrywa niedobory.
- Overcollateralized lending nie usuwa ryzyka. Zmniejsza je, dopóki likwidacje działają.
- Backstop też nie jest darmowy. Ktoś bierze ryzyko pokrywania deficytów.
Bad debt testuje cały system ryzyka
Najważniejsze pytanie nie brzmi: czy protokół działa w spokojnym rynku. Prawdziwy test brzmi: co dzieje się, gdy collateral spada gwałtownie, płynność znika, a likwidacje nie nadążają.