Jak ocenić protokół DeFi przed wejściem

Jeśli nie potrafisz w jednym zdaniu powiedzieć, co produkt robi, to nie powinieneś jeszcze w niego wchodzić. Czy to jest money market, liquid staking, DEX, vault czy jakaś złożona strategia oparta na kilku warstwach? To jest punkt wyjścia.

Równie ważne jest źródło yield / przychodu. Czy bierze się z opłat użytkowników, emisji tokena, krótkiego programu punktowego, a może z połączenia kilku modeli? Bez tej odpowiedzi nie da się sensownie ocenić trwałości wyniku.

W praktyce bardzo dużo złych decyzji bierze się z odwrócenia tej kolejności: użytkownik najpierw widzi procent, a dopiero potem próbuje zgadnąć, co tak naprawdę kupił.

TVL jest przydatny, ale nie wystarczający. Wysoki TVL mówi, że dużo kapitału już tam jest, ale nie mówi jeszcze, czy produkt jest trwały, sensownie zaprojektowany i realnie używany.

Dużo lepiej działa zestaw pytań: czy TVL rośnie organicznie, czy wraz z programem punktowym? Czy rosną też użytkownicy, przychody albo wykorzystanie produktu? Czy kapitał wygląda na rozproszony, czy siedzi tam kilku dużych graczy farmiących zachęty?

Użytkownik powinien patrzeć na TVL jak na sygnał skali, nie jak na pieczątkę bezpieczeństwa.

W dobrym rynku prawie każdy produkt wygląda sensownie. Prawdziwy test zaczyna się wtedy, gdy chcesz wyjść szybciej, niż planowałeś. Czy możesz wypłacić kapitał łatwo? Czy token pochodny ma płynny rynek? Czy protokół nie robi się nerwowy przy większym wykorzystaniu?

To szczególnie ważne w produktach, które opierają się na kilku warstwach jednocześnie. Jeśli yield pochodzi z tokena pochodnego użytego potem jako collateral, sama ścieżka wyjścia może być dużo bardziej skomplikowana, niż wygląda na landing page'u.

Ryzyko techniczne to smart kontrakty, integracje, orakle, mosty i ogólna jakość kodu albo architektury. Ryzyko ekonomiczne to z kolei model zachęt, koncentracja kapitału, płynność i to, czy produkt ma sens bez dopłat w tokenie.

Wielu użytkowników patrzy tylko na audyt albo tylko na APY. Tymczasem oba kierunki są niepełne. Protokół może być technicznie przyzwoity, a jednocześnie ekonomicznie słaby. Może też wyglądać świetnie ekonomicznie, ale mieć zbyt dużo złożoności technicznej jak na twoją tolerancję ryzyka.

Najlepsza rzecz, jaką możesz zrobić przed większą ekspozycją, to test małą kwotą. Zobacz, jak wygląda depozyt, wypłata, naliczanie nagród, płynność wyjścia i komunikacja protokołu.

To daje znacznie więcej niż samo czytanie dashboardu. W praktyce właśnie w tym momencie wychodzą dziwne opłaty, słaba czytelność interfejsu albo ukryta złożoność, której wcześniej nie było widać.

Dla użytkownika to też dobry moment, żeby ocenić coś bardzo praktycznego: czy rozumie ten produkt na tyle, by utrzymać pozycję także przy gorszych warunkach rynkowych.