Flash loan
Niepokryta zabezpieczeniem pożyczka realizowana w całości w obrębie jednej transakcji blockchain. Możesz pożyczyć milion dolarów bez żadnego collateralu — pod warunkiem, że oddasz je z powrotem zanim transakcja się skończy. Jeśli nie oddasz, cała transakcja jest cofnięta jak gdyby nigdy nie istniała. Protokoły takie jak Aave udostępniają tę funkcję za niewielką opłatą.
Jak to możliwe — pożyczka bez zabezpieczenia
Transakcja na blockchainie jest atomowa — albo wykonuje się w całości, albo wcale. Flash loan wykorzystuje tę właściwość: pożyczasz, robisz coś z pieniędzmi, i oddajesz — wszystko w jednej transakcji, w ułamku sekundy. Jeśli na końcu nie ma wystarczająco pieniędzy, żeby spłacić pożyczkę, cała operacja jest cofnięta. Żadnych strat dla pożyczkodawcy.
To całkowicie eliminuje ryzyko kredytowe — skoro blockchain nie pozwoli zatwierdzić transakcji bez spłaty, pożyczkodawca nie może stracić. Dlatego nie trzeba tu żadnego collateralu, zdolności kredytowej ani tożsamości. Wystarczy kod.
Aave, Uniswap i inne protokoły udostępniają flash loans za opłatą rzędu 0,05–0,09% pożyczonej kwoty. Na milion dolarów to 500–900 USD prowizji za jedną transakcję.
Do czego służą flash loans
Arbitraż: jeśli ETH kosztuje 2000 USD na Uniswap i 2010 USD na Curve, możesz pożyczyć 100 ETH przez flash loan, sprzedać na Curve, kupić z powrotem na Uniswap taniej i oddać pożyczkę — zatrzymując różnicę. Cały obrót bez własnego kapitału.
Likwidacje: kiedy czyjś collateral w protokole pożyczkowym spada poniżej wymaganego progu, flash loan pozwala spłacić jego dług i przejąć collateral z bonusem — bez posiadania własnych środków na wejście. To jeden z głównych mechanizmów utrzymujących protokoły pożyczkowe przy zdrowiu.
Zamiana collateralu: masz pożyczkę zabezpieczoną ETH, a chcesz zamienić zabezpieczenie na WBTC? Flash loan pozwala to zrobić w jednej transakcji zamiast wielu kroków.
Flash loans to też narzędzie hakerów
Wiele największych ataków na DeFi łączyło flash loans z manipulacją oracle lub błędem w logice protokołu. Schemat: pożycz ogromną kwotę, zmanipuluj cenę w słabej puli, wykorzystaj błąd w protokole, oddaj pożyczkę, zatrzymaj zysk — wszystko w jednej transakcji. Mango Markets (114 mln USD), Cream Finance i inne padły właśnie przez ten schemat. Flash loan sam w sobie nie jest złośliwy — ale drastycznie obniża koszt ataku, bo atakujący nie musi mieć własnego kapitału.
Co warto wiedzieć jako użytkownik
- Flash loans nie są dostępne dla zwykłego użytkownika w klasyczny sposób — wymagają napisania smart kontraktu, który wykona całą operację atomicznie. Nie ma przycisku "weź flash loan" w interfejsie.
- Dotyczy cię pośrednio — protokół, z którego korzystasz, może być celem ataku flash loan + oracle. Sprawdź, jakich danych cenowych używa protokół.
- Flash loan ≠ strata dla Aave — jeśli atak się nie powiedzie (transakcja jest cofnięta), Aave niczego nie traci. Straty ponosi atakowany protokół, nie pożyczkodawca.
- Koszt nieudanego flash loan to tylko gas — jeśli twoja strategia nie zadziała, tracisz tylko opłatę za transakcję, nie pożyczone pieniądze.