The Merge
Przejście Ethereum z mechanizmu proof of work na proof of stake, wykonane 15 września 2022 roku przy bloku 15 537 394. Połączyło istniejący łańcuch wykonawczy Ethereum z Beacon Chain i trwale zakończyło wydobywanie ETH przez górników.
Co się zmieniło
Przed The Merge Ethereum używało Proof of Work. Górnicy korzystający z GPU i ASIC-ów konkurowali o prawo do tworzenia bloków, podobnie jak w innych sieciach PoW.
Po The Merge prawo do proponowania bloków przeszło na walidatorów, którzy zabezpieczają sieć przez staking ETH.
Mining stał się trwale niemożliwy na mainnecie Ethereum, a emisja nowych ETH znacząco spadła, ponieważ sieć przestała wypłacać nagrody górnikom.
Dla zwykłego użytkownika transakcje, salda i aplikacje działały dalej bez przerwy. Nie było zamiany tokenów ani migracji środków.
Najważniejsze skutki The Merge
- Ethereum przeszło z Proof of Work na Proof of Stake.
- Walidatorzy zastąpili górników jako uczestnicy odpowiedzialni za proponowanie i potwierdzanie bloków.
- Wydobywanie ETH na mainnecie zostało zakończone.
- Emisja ETH spadła, bo zniknęły nagrody dla górników.
- Historia transakcji, salda i smart kontrakty pozostały ciągłe.
Beacon Chain: dwa lata równoległości
Beacon Chain wystartował 1 grudnia 2020 roku jako oddzielny łańcuch Proof of Stake działający równolegle do mainnetu Ethereum.
Przez prawie dwa lata przyjmował depozyty walidatorów, prowadził konsensus PoS na własnym łańcuchu i testował docelowy mechanizm zabezpieczania sieci.
W tym okresie Beacon Chain nie przetwarzał zwykłych transakcji użytkowników ani smart kontraktów z mainnetu.
The Merge był momentem połączenia: Beacon Chain stał się silnikiem konsensusu Ethereum, a dotychczasowy łańcuch wykonawczy dalej przetwarzał transakcje, kontrakty i salda.
Architektura dwuwarstwowa
Po The Merge Ethereum działa w architekturze z dwiema głównymi warstwami: warstwą wykonawczą i warstwą konsensusu.
Warstwa wykonawcza (Execution Layer, EL) odpowiada za EVM, przetwarzanie transakcji, stan smart kontraktów i logikę aplikacji.
Warstwa konsensusu (Consensus Layer, CL) odpowiada za koordynację walidatorów, atestacje, propozycje bloków i finalizację.
Obie warstwy komunikują się przez Engine API. Klient wykonawczy raportuje ważność bloków klientowi konsensusu, a klient konsensusu informuje warstwę wykonawczą, który łańcuch śledzić.
Emisja ETH po The Merge
The Merge mocno zmienił politykę monetarną ETH. Po przejściu na Proof of Stake sieć przestała wypłacać nagrody górnikom, więc nowa emisja ETH znacząco spadła.
W połączeniu z EIP-1559, które spala opłaty bazowe, emisja ETH może być okresowo ujemna w czasie wysokiej aktywności sieci.
Narracja „ultrasound money”, czyli ETH jako coraz bardziej deficytowego aktywa, była jednym z głównych powodów zainteresowania The Merge wśród inwestorów.
Czego The Merge nie zmieniło
- Nie zresetowało historii transakcji — historia Ethereum od 2015 roku pozostała ciągła.
- Nie obniżyło bezpośrednio opłat gas — opłaty zależą od popytu na blockspace, nie od samego mechanizmu konsensusu.
- Nie umożliwiło od razu wypłat ze stakingu — wypłaty wprowadził dopiero upgrade Shapella w kwietniu 2023 roku.
- Nie zmieniło EVM ani istniejących smart kontraktów.
- Nie stworzyło oddzielnego „ETH2” — istnieje jeden ETH.